Essentieel voor het verbeteren van de schoolprestaties van alle leerlingen blijkt een goed schoolklimaat. Dit is de context waarin meerdere zaken af-zonderlijk en in samenhang met elkaar een rol spelen: gedragspatronen, waarden, normen, verwachtingen en interacties. In de onderwijspraktijk blijkt dat het schoolklimaat in sterke mate wordt bepaald door drie factoren:
 

1. De mate waarin het belang van het leren wordt benadrukt;
Het gaat hierbij in eerste instantie om de basisvaardigheden. Deze wor-den be-schouwd als de voorwaarden om welk ander doel dan ook te be-reiken. Natuurlijk dienen scholen ook andere belangrijke doelen na te streven. Onderzoek toont echter aan dat indien de leerlingen goede vor-deringen maken bij de verwerving van basisvaardigheden, ze ook op andere (leer)gebieden presteren.

2. De ordelijkheid van de (leer)omgeving;
Hoe serieus en doelgericht een school haar taak opvat, blijkt vaak uit de regels en procedures die op een school gelden. Maar het blijkt nog ster-ker uit de wijze waarop de regels worden geaccepteerd door de betrok-kenen. Op effectieve scholen geldt een hoge mate van betrokkenheid van de leerlingen (zorg dragen voor schoolspullen; deel nemen aan projecten; gebruik maken van het documentatiecentrum).

3. De mate waarin verwachtingen worden gesteld t.a.v. de (leer)prestaties;
Positieve verwachtingen van leerkrachten ten aanzien van leerresultaten van alle leerlingen dragen sterk bij aan een positief schoolklimaat. Leer-lingen merken dat de school hen helpt zich de vaardigheden eigen te maken. Dit geldt voor goede en zwakke leerlingen. Leerkrachten maken deze verwachtingen kenbaar door een klassen- en lesorganisatie die gebaseerd is op verantwoordelijkheid dragen.

Kenmerken van effectieve scholen:

1. een sterke, vooral op de kwaliteit van het onderwijs gericht schoolleiding:
2. positieve verwachtingen bij leerkrachten van de effecten van hun onderwijs en  de mogelijkheden van hun leerlingen;
3. een schoolklimaat dat gekenmerkt wordt door orde en rust;
4. leerkrachten die in hun gedrag tot uiting brengen dat alle leerlingen bepaalde  basisvaardigheden kunnen verwerven;
5. regelmatig evalueren van de schoolvorderingen van de leerlingen en de  bereidheid op basis hiervan het onderwijsprogramma bij te stellen.

Factoren die van invloed zijn op de effectiviteit van scholen:

1. het door de schoolleiding gericht leiding geven aan de rest van het team;
2. een hoge mate van persoonlijke betrokkenheid bij de school;
3. overeenstemming tussen leerkrachten over de wijze van lesgeven;
4. helder gestructureerde lessen met gelegenheid tot zelfwerkzaamheid en afwisselende activiteiten;
5. het lesgeven prikkelt intelligent gedrag (vragen stellen, vragen naar oplossingen van problemen);
6. het creëren van lessituaties die gekenmerkt worden door activiteit;
7. niet op hetzelfde moment aan verschillende vakken laten werken;
8. bijhouden van leervorderingen;
9. betrokkenheid van ouders;
10. een positief klimaat voor zowel de leerlingen als de leerkrachten