Hoeveel cursussen heeft u al gevolgd over ICT? Een cursus windows, een cursus autocad, een cursus words en zo meer. Meestal bestonden die cursussen uit een paar bijeenkomsten. Er stond dan een leerkracht voor de groep die vertelde hoe je alles moest doen. Hij vertelde op welke handelingen je moest doen wanneer je het goed deed en wanneer het verkeerd ging. De vraag is alleen had u aan het einde van de cursus de dingen geleerd die u wilde weten? En tijdens de cursus? Had u soms niet het idee dat u nog andere dingen wilde leren, want die had u op dat moment meer nodig? Of juist dat u dingen leerde die u al wist.

Nu is er een school en die het anders doet. De 1e jaars studenten van de vernieuwde opleiding tot leraar basisonderwijs krijgen in de eerste periode de opdracht een 'multimediaal handboek voor de beginnende leerkracht' te maken. Vooraf beschikken de meeste studenten nauwelijks over enige basisvaardigheden om met de computer om te gaan. De opleiding biedt geen ICT-cursussen aan. Na 10 weken presenteren de studenten vol trots hun multimediale handboek.

Vindt u dit een uitdaging of denkt u dat dit nooit zou werken? Welke gedachte zit hier eigenlijk achter? Wat is dit eigenlijk voor manier van lesgeven? Is dit eigenlijk wel lesgeven?

Eigenlijk hebben de leerlingen deze opdracht zijn zelfstandig uitgevoerd. Ze zijn zelfstandig achter alle informatie gekomen. De leerkracht speelde eigenlijk geen overheersende rol. De leerlingen zijn zelfstandig aan het leren. Volgens het boek Van leertheorie naar onderwijs praktijk kunnen leerlingen echter niet gelijk zelfstandig leren. Er moet een heel proces doorlopen worden voordat leerlingen goed zelfstandig kunnen leren. Om het proces echter goed te kunnen begrijpen heb je eerst wat kennis nodig over zelfstandig leren. Zelfstandig leren kan namelijk op verschillende manieren worden opgevat. Er verschillende opvattingen over zelfstandig leren. In deze situatie zijn de volgende opvattingen van belang:
 

1. Je kunt het zelfstandig leren zien als het beheersen van drie soorten leeractiviteiten. Er wordt dan vanuit gegaan dat iemand zelfstandig kan leren als hij bepaalde kennis over leren heeft. Tijdens het leren verricht de lerende namelijk allerlei activiteiten waardoor het verwerven en verwerken van informatie meer of minder effectief verloopt. Tijdens dit leren heeft de psychologie 3 soorten activiteiten onderscheiden:

• Cognitieve leeractiviteiten: je voert activiteiten uit die te maken hebben met de verwerving en verwerking van informatie. Je maakt bijvoorbeeld een schema van een stukje tekst zodat je het zo  allemaal goed voor jezelf op een rijtje zet.
• Affectieve leeractiviteiten: je voert activiteiten uit waardoor je je leerproces emotioneel ondersteunt. Ze hebben te maken met zelfdiscipline zoals je zelf motiveren om te gaan werken, je aan je planning houden, je aandacht bij het werk houden ondanks je emoties
• Metacognitieve leeractiviteiten: in deze periode voer je regulerende activiteiten uit je kunt ze ook wel vergelijken met strategieën uitdokteren. Deze strategieën bedenk je om te zorgen dat je alles goed in je krijgt en je niet te veel door je emoties negatief laat beïnvloeden. De lerende houdt als het ware vanuit een helikopterpositie toezicht op de uitvoering van de cognitieve leeractiviteiten. Hij blijft zich bewust van de kwaliteit van zijn leerproces en kan het zonodig aanpassen. Deze kennis over hoe het proces verloopt heeft een leerkracht nodig om het zelfstandig leren van een leerling te bevorderen. Eigenlijk bedoelingen ze vanuit uit deze opvatting dat je zelfstandig leren is gericht gebruik maken van zowel de cognitieve en affectieve en metacognitieve leeractiviteiten gebruik maakt.
1. Dan heb je de opvatting waar zelfstandig leren gezien wordt als het vervullen van leerfuncties.

Hier gaat het om de leerfuncties die vervult moeten worden in een leerproces. Eigenlijk is het wat preciezer als leeractiviteiten. Bij leerfuncties worden de handelingen echt benoemd. Leeractiviteiten zijn eigenlijk een overkoepelende naam voor leerfuncties. In de psychologie: leerfuncties zijn psychologische functies die in een volwaardig leerproces gerealiseerd moeten worden. De functies kunnen door verschillende mensen vervuld worden. De docent of de leerling.Bij zelfstandig leren vervullen de leerlingen zelf de leerfuncties.

Aan de leerlingen moet dus geleerd worden de leerfuncties te vervullen. Het vervullen van de leerfuncties kan dus in verschillende mate. Op het moment heb je 3 verschillende soorten onderwijs op de scholen. Er wordt dan gekeken in hoeverre de leerfuncties vervuld worden door de leerling.

Je hebt deze vormen:

1. Docentgestuurd: Docent vervult alle leerfuncties. Hij bepaalt wat er geleerd wordt, hoe het proces verloopt en wanneer. Ook de verwerking en regulatiefunctie houdt hij in handen.
2. Gedeelde sturing:De leerfuncties worden min of meer verdeeld.  De leerkracht activeert de leerfuncties bij de leerling en laat daar waar mogelijk de leerlingen zelf keuzes maken.
3. Leerlinggestuurd: De meeste functies zijn bij de leerling. Leerlingen kunnen en willen de leerfuncties vervullen.

Het leerlinggestuurd model kun je vergelijken met zelfstandig leren. Voordat leerlingen tot het leerlinggestuurd model komen moeten er eerst een paar dingen aan vooraf gaan.

Dat wordt in stapjes gedaan. Eigenlijk ga je langzaam van een docentgestuurd onderwijs naar een leerlinggestuurd onderwijs. De leerlingen eigenlijk 2 dingen leren. De leerlingen leren kennis (met leren wordt bedoeld nieuwe informatie opnemen) en er wordt te gelijke tijd ook aandacht besteed aan hoe het geleerd kan worden. De leerling moet bewust worden van de leerfuncties die er zijn. De leerkracht maakt ze erop attent en vervuld de functies zelf. Later echter geeft hij steeds meer leerfuncties over aan de leerlingen. Zij nemen dan als het ware de taken over totdat de leerkracht alleen nog maar op de achtergrond is en de leerlingen alle leerfuncties zelf vervullen.
Zo kom je tot een uiterst goede situatie voor zelfstandig leren.

Het multimediale handboek is dus duidelijk zijn een vorm van zelfstandig leren. De leerlingen wordt het echter niet in de opleiding geleerd. Toch leverde dit geen problemen op. Dit komt waarschijnlijk doordat de leerlingen in het vorige onderwijs al kennis hebben gemaakt met zelfstandig leren. Op een basisschool zou deze leerstrategie meer problemen geven, doordat de leerlingen nog niet genoeg te maken hebben gehad met zelfstandig leren. Op dit moment is het basisonderwijs vaak nog heel docent gestuurd. Dit zou dus eigenlijk moeten veranderen. Op een basisschool zou meer aandacht besteed moeten worden aan het proces. De leerfuncties moeten dan gegeven worden aan de leerlingen. Het is dus echter wel belangrijk dat de leerlingen het proces doorlopen en dat er nu niet ineens gewisseld wordt van docent naar leerlinggestuurd onderwijs.