Tips
voor een leerkracht
Veel onderwijsmethodes
gaan uit van een bepaalde leerstijl. Sommige leerlingen hebben echter niet
de leerstijl van de methode. Doeners bijvoorbeeld willen direct met de
praktijkt aan de slag, beslissers analyseren eerst of de theorie wel bruikbaar
is in de praktijk en dromers leren het liefst van het observeren van anderen.
Het leerproces is pas effectief als alle stappen van het proces (zie de
theorie van Kolb) zijn doorlopen, maar de volgorde van de leerstappen kan
verschillen.
Als leerkracht
kun je plezier in het lesgeven verhogen door te werken volgens de leerstijlgerichte
benadering. Ook voor de leerlingen is dat prettiger. Wanneer de docent
studietaken leerstijlgericht aanbiedt, hebben de leerlingen de mogelijkheid
te starten met de leerstap uit het proces die het beste past bij hun persoonlijke
leerstijl.
Hieronder volgen
een paar praktische tips voor docenten over de manier waarop je studietaken
leerstijl gericht vorm geeft:
Lesgeven
aan Denkers
Een leerproces
is pas dan succesvol als alle stappen van de leercyclus zijn doorlopen.
Notoire denkers zullen ook moeten beslissen, doen en dromen willen ze alle
leerdoelen bereiken. Willen we recht doen aan alle leerstijltypen dan zullen
we de studietaken telkens in een verschillende volgorde moeten aanbieden.
Denkers zullen
het leerproces bij voorkeur starten met de leerstap 'denken'. De leercirkel
ziet er voor de denker dan als volgt uit:
-
De leerling krijgt
een variëteit aan literatuurbronnen over het onderwerp waarin zij
kunnen grasduinen, en vormt zich een idee of denkmodel over de kern van
de theorie (denken)
-
De leerling denkt
na over de praktische bruikbaarheid van de theorie of het model (beslissen)
-
De leerling maakt
(praktijk)opdrachten die hem de theorie laat verwerken (doen)
-
De leerling evalueert
de toepassing en bruikbaarheid van de theorie in de praktijk (dromen)
-
De leerling vergelijkt
de praktijkervaring met de theorie (denken).
Een voorbeeld van
een studietaak voor de denker:
-
Bestudeer de theorie
over verhitting (denken)
-
Voorspel aan de hand
van de theorie welke veranderingen optreden bij de volgende materialen
(..) (beslissen)
-
Toets de juistheid
van je voorspelling bij een van de materialen door het daadwerkelijk te
verhitten (doen)
-
Observeer het verhittingsproces
en beschrijf wat je ziet (dromen)
-
Toets je praktijkervaring
aan de theorie (denken).
Lesgeven
aan Dromers
Dromers zullen
het leerproces bij voorkeur starten met de leerstap 'dromen'. De leercirkel
ziet er voor de dromer dan als volgt uit:
-
De leerling reflecteert
op een praktijksituatie waarin de theorie is toegepast en beantwoordt vragen
over de praktijksituatie (dromen)
-
De leerling zet deze
antwoorden om tot conclusies over de theorie en vertaalt deze conclusies
naar algemene regels of principes met behulp van de theorie (denken)
-
De leerling kiest
(praktijk)opdrachten waarin hij de theorie kan toepassen (beslissen)
-
De leerling voert
de opdrachten uit (doen)
-
De leerling beschrijft
de praktijkervaring en vergelijkt deze met de theorie (dromen).
Bijvoorbeeld:
-
Bedenk wat er gebeurt
als je water kookt beschrijf het verhittingsproces (dromen)
-
Bestudeer het hoofdstuk
over verhitting (denken)
-
Bedenk wat het verhittingsproces
doet met andere materialen en kies een materiaal waarmee het experiment
kan worden uitgevoerd (beslissen)
-
Verhit het gekozen
materiaal (doen)
-
Observeer de veranderingen
gedurende het verhittingsproces, noteer wat je ziet en vergelijk je aantekeningen
met de theorie (dromen).
Lesgeven
aan Doeners
Doeners zullen
het leerproces bij voorkeur starten met de leerstap 'doen'. De leercirkel
ziet er voor de doener dan als volgt uit:
-
De leerling krijgt
een praktijkopdracht en voert deze uit (doen)
-
De leerling verwoordt
de door hem opgedane ervaringen (dromen)
-
De leerling vertaalt
de conclusies in algemene principes en regels of stelt zichzelf vragen
over het hoe en waarom van de ervaring
-
De leerling zoekt
de juistheid van de antwoorden op de vragen na in de literatuur of verifieert
de geldigheid van algemene principes (denken)
-
De leerling bedenkt
praktijksituaties waarin de algemeen geldende principes ook van toepassing/bruikbaar
zijn (beslissen)
-
De leerling toetst
deze principes door middel van een praktische oefening (doen)
Bijvoorbeeld:
-
Verhit een
materiaal (doen)
-
Observeer het verhittingsproces
en noteer de veranderingen (dromen)
-
Bestudeer het hoofdstuk
over verhitting (denken)
-
Bedenk wat het verhittingsproces
doet met een ander materiaal (beslissen)
-
Voer dit experiment
uit (doen).
Lesgeven
aan Beslissers
Beslissers zullen
het leerproces bij voorkeur starten met de leerstap 'beslissen'. De leercirkel
ziet er voor de beslisser als volgt uit:
-
Het onderwerp wordt
in beknopte vorm aangeboden
-
De leerling kiest
zelf op welke wijze hij dit onderwerp kan toepassen in een praktijksituatie
(beslissen)
-
De leerling voert
de opdrachten uit (doen)
-
De leerling schrijft
een reflectieverslag over de bruikbaarheid van de theorie en formuleert
in vragen of leerdoelen wat hij nog meer zou willen weten van het onderwerp
(dromen)
-
De leerling verdiept
zich in de theorie (denken) om het antwoord op zijn vragen te vinden
-
De leerling bedenkt
meerdere toepassingsmogelijkheden van de theorie (beslissen).
Bijvoorbeeld:
-
Bestudeer de vijf
uitgangspunten over verhitting
-
Kies een materiaal
waarmee het experiment kan worden uitgevoerd (beslissen)
-
Verhit het gekozen
materiaal en noteer de veranderingen gedurende het verhittingsproces (doen)
-
Vergelijk de praktijkervaringen
met de uitgangspunten (dromen)
-
Bestudeer het hoofdstuk
over verhitting (denken)
-
Bedenk wat het verhittingsproces
doet met andere materialen (beslissen).